top of page

ontmoeten zonder moeten


Affectieve communicatie.

AanZijn. Adesse Animo. Holding space. Secure base. Veilige haven.

Allemaal mooie begrippen met accentverschillen die in de kern gaan over zorgvuldig liefdevol contact. Over affectieve communicatie met gevoel & verstand. Over elkaar ontmoeten zonder te moeten. Dit kan in professionele zin in een coach-, therapie- of arbeidsrelatie. De een betaalt de ander voor hulp, taakuitvoering, wijze raad, luisterend oor of op andere manieren. Maar dit hoeft echt niet alleen in een professionele setting. Juist in het dagelijks verkeer is het wat mij betreft wenselijk elkaar respectvol en vriendelijk te ontmoeten. Via open en eerlijk contact vanuit evenwaardigheid als mens. En liefst met rust en ruimte om echt naar elkaar te luisteren. Bij zo een ontmoeting kan ieder zich veilig voelen en vanuit eigenheid zichzelf tonen, uitdagingen aangaan en zich ontplooien. Zo'n contact leidt tot persoonlijk leiderschap in samenwerking en samenleving.


Tussentijd

Bij mijn scheiding, letterlijk rond oud & nieuw, schreven we op de wenskaart aan familie en vrienden: Door het oude los te laten, ontstaat ruimte voor het nieuwe. Allebei vertrouwend op wat moeder-overste zegt in 'The Sound of Music': 'Als god ergens een deur dicht doet, zet hij ergens anders een raam open'. Een praktijkvoorbeeld van liminal space zoals Heather Plett dat beschrijft in haar boek Holding Space. Als 36-jarige had ik nog nooit een dag alleen gewoond. Op relationeel-, sociaal-, financieel- en werkgebied stond alles op zijn kop. Zo'n grote verandering met tussentijd, ofwel liminal space, is er meer geweest maar deze schiet me bij het schrijven van dit blog als eerste te binnen. Destijds wist ik met de ontstane situatie totaal geen raad en heb ik veel in mijn eentje uitgevogeld. Gelukkig kan het ook anders. De zogenoemde liminal space is een tijdspanne weg van het vertrouwde naar een nog volstrekt onbekende nieuwe situatie. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij scheiding, ongewenste kinderloosheid, overlijden van een naaste, bij ontslag of pensioen.


Pensioen en nu? Mijn thuispraktijk voor haptotherapie is onlangs gesloten. Van mijn 16de tot mijn 69ste heb ik, naast gestapeld tweede-kans onderwijs, ongeveer de helft in loondienst en de andere helft als zelfstandige gewerkt. Behalve huishoudelijke taken en bestaande liefhebberijen heb ik nog geen nieuwe tijdsinvulling. Ik moet niks. Een tussentijd, liminal space, die ik bewust open laat om te kijken wat er organisch ontstaat. Met vragen die ik laat sudderen als: Hoe blijf ik vitaal? Hoe zorg ik voor een zinvol leven? Hoe blijf ik op eigen benen staan? Het doet me goed als anderen me laten in dit overgangsproces. En vooral als ik mag vertellen en de ander welwillend luistert. En... als de ander niet meteen begint van ‘Je hebt het toch goed, geniet ervan!’ Of nog erger: met allerlei suggesties, oplossingen en adviezen op de proppen komt. Dan veer ik letterlijk en figuurlijk achteruit. Laat me mijn eigen gang maar gaan. Ik weet het nu niet en ik hoef het van mezelf ook niet te weten. Ik heb prachtig werk -weliswaar vrijwillig- gedag gezegd en dat mis ik geregeld. Ook blijkt dat er nog innerlijke laatjes om opruiming van oud zeer vragen nu er volop open tijd is. Ook het lichaam van een haptotherapeut liegt nooit. De rouw, innerlijke opruiming en her-oriëntatie geef ik voorrang zodat ik met opgeruimd gemoed verder kan.


Veilige haven

De ander een veilige haven bieden betekent niet te veel of juist helemaal niet doen. En betekent wel zachtmoedig ruimte bieden zodat kan ontstaan wat nodig en wenselijk blijkt. Steeds opnieuw afstemmen om een passende maatvoering te hanteren. Als emoties zich aandienen kunnen die in alle rust opkomen totdat de stroom wegebt. Zonder drama of bagatellisering wordt zo vers en/of oud zeer geuit en geheeld. Bij affectieve communicatie zorg je goed voor jezelf en ben je dienstbaar aan de ander. Ik heb me onder meer bij therapie, nascholing en intervisie geregeld in een zeer veilige haven gevoeld. Zeker ook bij mijn geliefde is er geen enkele terughouding. Mijn onhandigheid, onzekerheid, eigenheid… het mag er allemaal in volle glorie zijn. Ook bij de therapeut die ik nu geregeld bezoek. Ik hoef me niet te schamen voor mijn zuchten, tranen en gekte en heb ook geen schuldgevoel omdat ik het weer verkeerd heb gezegd of te veel ruimte heb ingenomen. Dat zijn voor mij fantastische leerscholen en ervaringen. Juist als kwetsbaarheid alle ruimte krijgt komt kracht tevoorschijn.


Ontwikkelingsproces Zo'n persoonlijk ontwikkelingsproces noem ik altijd klaar en nooit af. Een mens kan alsmaar blijven leren. Wat ik vooral leer is dat ikzelf verantwoordelijk ben voor mijn welzijn. Niet mijn man, niet mijn familie, niet mijn vrienden of anderen. Het 'vervelende' daarvan is dat je niemand de schuld kunt geven van je narigheid. Je ouders en familie niet, je partner. je baas niet, niemand niet. Het hele grote voordeel is dat je zelf de sleutel in handen hebt voor keuzes en een leefstijl waar je vrij en blij van wordt. Ook al is er naast voorspoed tegenwind in je leven, zoals in elk leven. En ook als het lot zich aandient op je levenspad heb je het daarmee te doen. Loving what is. Niet vanuit berusting, wel als realistisch startpunt voor nieuwe keuzes. Je doorgaat zo'n proces zelf, maar je hoeft het niet alleen te doen.

De ander geeft niet thuis Relationele pijn en eenzaamheid komt voort uit het gegeven dat mensen zich niet gehoord of gezien voelen. Je wilde toch zelf met pensioen? Je wilde toch zelf scheiden? Je wilde toch zelf verhuizen? Je wilde toch zelf met hem of haar? Klopt allemaal. Wil niet zeggen dat een verlies op welke manier dan ook niet pijnlijk kan zijn. Dat de verandering ook gepaard gaat met afscheid van al wat mooi en lelijk was en een ongewisse toekomst. Er valt nog veel ten goede te keren op het gebied van communicatie. Manipuleren, veroordelen, roddelen, controleren, overnemen met eigen verhalen, ‘heb ik ook maar dan erger’, onderbreken, kwetsbaarheid miskennen, geheimen doorvertellen, mansplaining, jaloezie, bemoeizucht, overbezorgdheid, enzovoort enzovoort. Mogelijk houd jij je in, want die ander heeft het immers veel zwaarder dan jij. En dan sta je zelf weer in de kou. AU. Steeds weer blijkt hoeveel mensen het lastig vinden om pijn en onzekerheid te accepteren en de ruimte te geven en zich over te geven aan het natuurlijk proces dat zich ontvouwt. Lastigheid mag er te vaak niet zijn. Het feestje mag niet bederven. Kwetsbaarheid moet onder de mat blijven. Gij zult genieten! Desnoods met drank, drugs of andere verdovende bezigheid. Dit noem ik een vorm van kort fijn en lang pijn. Ik houd van het omgekeerde. Effe lastig en lang levenslustig.


Vitaal perspectief

Als de tussentijd ten einde loopt en nieuwe mensen, uitdagingen en situaties zich aandienen zal het nog steeds niet dagelijks rozengeur en maneschijn zijn. Wel kun je hopelijk met een frisse blik vanuit een stevige vertrouwensbasis dragen wat het leven aandient. En steeds weer als een duikelaartje terugveren naar je rustige stabiele midden. Je maakt keuzes vanuit enthousiasme die bijdragen aan je vitaliteit en zingeving. Steeds vrijer en blijer een nieuwe levensfase tegemoet. Met open ruimte om elkaar in vrijheid te ontmoeten.


Inspiratiebronnen onder meer:

- Adesse Animo over haptonomie de wetenschap van de affectiviteit van Frans Veldman | 2010 - He, ik daar...?! van Daniel Ofman | Onder meer over het kernkwadrant | 2007

- Geweldloze communicatie van Rosenberg - Holding Space met uitleg van liminal space van Heather Plett | 2021

- The School of life | Essentie van coaching | colleges via Zoom | 2023

- Krachtige zelfcompassie van Kristinn Nef | 2022

- Onderbroken | contact met je wijze lijf van Jozien Wijnakker | 2020





bottom of page