Bij ons thuis In Brabant waar ik ben opgegroeid spreken we over ‘ons thuis’, ‘ons moeder’, enzovoort. Dat woordje ‘ons’ draait om een thuisgevoel dat moeilijk in woorden uit te leggen valt. Je voelt je geborgen, je hoort erbij, het voelt veilig en vertrouwd. We verstaan elkaar in het Brabants dialect, dat zelfs per dorp verschillend is. En hoe emotioneler we zijn, hoe meer dialect te horen valt. In dit omsloten samenzijn schuilt het gevaar van afgrenzen, het woord ‘wij’ in brede zin wordt dan mogelijk tekort gedaan. Hoeveel ruimte is er van ‘ons’ om onszelf open te stellen voor anderen, voor alle kleuren van de regenboog, voor wij allemaal? Open of gesloten In het dorp van mijn moederstaal werden mensen uit de stad ‘import’ genoemd. Ik ben in de zestiger jaren opgegroeid. Toen speelde verzuiling nog een grote rol. De protestanten, de katholieken, de heidenen zelfs. Allemaal met een eigen voetbalclub, tv-zender, school, krant, enzovoort. Deze verticale zuilen zijn allang verleden tijd. Nu ligt via het world-wide-web, de hele wereld voor ons open. Dit betekent niet dat we ons automatisch tolerant openstellen voor elke persoon of groepering. We kunnen onszelf om te beginnen openstellen voor de innerlijke ruimte in onszelf, waar alles wat er is van nature wordt toegelaten. Open ruimte die gedeeld wordt met het gehele universum. Van waaruit we mee-ademen met onze medemens en gevoed worden door de natuur.


Non-verbaal contact Als mijn grote familie van steeds meer 70-plussers bij elkaar is wordt er verbaal niet zoveel uitgewisseld. Dat gebeurt wel in kleine kring. Aan de lange eettafel, waar we liefst schouder aan schouder voorovergebogen bij elkaar zitten, wordt druk gepraat. Er wordt volop en vaak luidkeels door elkaar gepraat en veel gelachen. Daar geniet ik enorm van, dat voelt zo vertrouwd. Tegelijkertijd voelen, horen en zien we elkaar echt wel. We lezen elkaars gemoed, herkennen ‘nestgeuren’. Daar hebben we niet meteen tekst voor nodig. Aan zo’n samenzijn ‘bij ons thuis’ kan ik me laven terwijl het voor een ander wellicht overkomt als een grote luidruchtige chaos.


Thuisgevoel in je lijf Intussen woon en werk ik ruim twintig jaar in Amsterdam met de Amstel voor de deur. Deze rivier is intussen net zo eigen als de Maas bij Ravenstein voorheen was. In de doorgaande beweging van vrijheid in verbinding, geniet ik hier in de stad vooral van de vrijheid. Het keurslijf van vroeger, als dat er al was, knelt niet langer. Iedereen kan ruimte nemen om zowel alleen als in contact met anderen eigen keuzes te maken. Intussen weet ik dat dit evengoed in een dorp kan als je trouw bent aan jezelf. De omgeving is hooguit een spiegel. Door bewust aanwezig te zijn in je stille midden krijg je steeds meer een gevoel van basiszekerheid. Denk maar aan een duikelaartje dat -wat er ook gebeurt- steeds weer in het midden terugveert. Hoe meer veiligheid je in je jeugd hebt ervaren, hoe meer je durft te vertrouwen op je innerlijke thuisbasis. Ook als je vroeger affectieve bevestiging hebt gemist kun je alsnog stevigheid opbouwen waar je op kunt vertrouwen.


Stoppen-zitten-voelen Ik noem mijn binnenste mijn veilige haven van waaruit ik de wijde wereld in trek en veilig terugkeer. Als je contact wilt maken met deze 'veilige haven', je innerlijke basis, nodig ik je uit om te stoppen met je bezigheden. Om stevig op je billen te gaan zitten en te observeren wat je lichaam te vertellen heeft. Door contact te maken met je wijze lijf neem je afstand van de schijnveiligheid van mentale controle. Door te stoppen, te gaan zitten en te voelen beleef je je zelf met lijfelijke sensaties en emotionele gevoelens voluit in het moment. Bijna dagelijks hoor ik van mensen dat juist het contact met hun


basis na enige tijd innerlijke rust brengt. Het moeilijkst hiervan is voor de meesten dat je er totaal niets voor hoeft te doen. Vergelijk het met een glas troebel appelsap. Door het te laten staan zakt de droesem vanzelf geleidelijk naar de bodem en ontstaat helderheid. Helderheid vanuit duidelijk weten: dat voelt goed voor me en dat niet. Je gaat meer en meer vertrouwen op de veiligheid en rust in jezelf. Op je eigen thuisbasis. Om vanuit deze innerlijke stevigheid je open te stellen voor de diversiteit aan medemensen en voor de kleurrijke omgeving.